"Πρέπει οπωσδήποτε να καταλάβει!"
"Πρέπει οπωσδήποτε να καταλάβει/να καταλάβουν".
Μιλάμε για εκείνη την αγωνιώδη προσπάθεια πάση θυσία κάποιος ή κάποιοι να καταλάβουν τη θέση μας, τα κίνητρά μας, τα συναισθήματά μας, τις ανάγκες μας.
Αυτό το "δεν γίνεται να μην", που μπορεί να μας κάνει να εξηγούμε ξανά και ξανά, να διαμαρτυρόμαστε, να μαλώνουμε, να απογοητευόμαστε, να απελπιζόμαστε.
"Μα δε γίνεται να μη με καταλάβουν".
Η απόγνωση και η ένταση της σχετικής προσπάθειας αντανακλούν μια βαθιά υπαρξιακή αγωνία από τα παλιά: την αγωνία μας ως παιδιά για την πρωταρχική σύνδεση με τους φροντιστές μας.
Τότε έπρεπε όντως να μας καταλαβαίνουν, τότε έπρεπε οπωσδήποτε να συνδεθούμε, τότε έπρεπε να παραμείνουμε ασφαλείς, να επιζήσουμε επαρκώς προστατευμένοι και φροντισμένοι.
Τότε "έπρεπε οπωσδήποτε". Τότε δικαιολογούνταν η δραματικότητα των προσπαθειών μας.
Στην ενήλικη ζωή μας, στις ενήλικες σχέσεις μας, ΔΕΝ "πρέπει οπωσδήποτε".
Είναι καλό να μας καταλαβαίνουν.
Καμιά φορά είναι απαραίτητο να μας καταλαβαίνουν, από πρακτική άποψη, έτσι ώστε να μπορεί να λειτουργήσει μια συνεργασία ή μια συνύπαρξη με σωστά όρια.
Στις εγγύς σχέσεις είναι πολύ σημαντικό, είναι όμορφο, άκρως ικανοποιητικό και ανακουφιστικό να μας καταλαβαίνουν, επιβεβαιώνει τον συντονισμό, τη συμπόρευση, ένα επίπεδο συναισθηματικής ασφάλειας που κι εκεί ως ένα σημείο είναι μέγα ζητούμενο. Σε ουσιώδη ζητήματα μάλιστα δεν προσπερνιέται το να μη μας καταλαβαίνουν, καθώς αίρει μια βασική προϋπόθεση τού "μαζί".
Κι έχει αξία να προσπαθούμε να μας καταλάβουν, έχει αξία να προσπαθούμε να καταλάβουμε, εννοείται. Δεν είναι αδιάφορα, κάθε άλλο. Είναι θεμέλια της επικοινωνίας, της ανταλλαγής, του σεβασμού, της διεύρυνσης προς τον κόσμο του άλλου.
Αλλά δεν "πρέπει οπωσδήποτε να μας καταλαβαίνουν" υπό την έννοια ότι το αντίθετο δεν αντέχεται επ' ουδενί και πρέπει να το αποφύγουμε πάση θυσία, χτυπώντας το κεφάλι μας σε τοίχους, επειδή τάχα το να μην μας καταλάβουν μας αφήνει επικίνδυνα μετέωρους, ανεπίτρεπτα ανασφαλείς.
Διότι στην ενήλικη ζωή μας, όταν τελικά αποδεικνύεται τελεσίδικα ότι ΔΕΝ μας καταλαβαίνουν, εξακολουθούμε και διατηρούμε επιλογές, εξακολουθούμε και διατηρούμε την ασφάλειά μας.
Μπορούμε να επιζήσουμε και χωρίς αυτό.
Πιθανόν με δύσκολα συναισθήματα ως κληρονομιά, σε σοβαρές περιπτώσεις και με την ανάγκη αλλαγών, αλλά μπορούμε.
Και από τη θέση της ενήλικης αυτονομίας εξασκούμε αυτές τις επιλογές: μπορούμε να προσπεράσουμε το κρίσιμο περιστατικό ή την όποια εστία διάστασης αξιών, στάσεων και συμπεριφορών, μπορούμε να αποστασιοποιηθούμε, να προστατευτούμε, μπορούμε να αλλάξουμε προσδοκίες, να προσαρμόσουμε τον ρόλο και την τροχιά συσχέτισης που αποδίδουμε στο άλλο πρόσωπο, οτιδήποτε.
Ή μπορούμε πιο χαλαρά (χωρίς την υπαρξιακή απειλή πια, που θολώνει την κρίση) να αναστοχαστούμε τι είναι αυτό που επικοινωνούμε προς κατανόηση, πόσο κατανοητό πραγματικά είναι, πόσο θεμιτό είναι, τι ανταπόκριση αξιώνει και επιτρέπει.
Στην ενήλικη ζωή θέλουμε να μας καταλαβαίνουν, έχει μεγάλη σημασία να μας καταλαβαίνουν, αλλά αντέχουμε (όσο δύσκολα καμιά φορά) και να μην.